هدف: داستان سرایی دیجیتال یک ارائه چندرسانه ای از یک داستان مبتنی بر هنر توصیف شده است. این ارائه معمولاً با استفاده از یک ویدئو صورت می گیرد و به این صورت است که افراد در رابطه با موضوع خاصی روایتی را طراحی و به نمایش می گذارند. بنابراین، می تواند به عنوان یک ابزار مدرن نقش مهمی در توسعه سواد اطلاعاتی افراد داشته باشد. این پژوهش با هدف بررسی استفاده از داستان سرایی دیجیتال در گسترش سواد اطلاعاتی انجام شده است. روش پژوهش: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و از طریق تحلیل محتوا انجام شده است. جامعه پژوهش حاضر تمامی مقالات معتبر و مرتبط داخلی و خارجی  در بازه زمانی 2024-2000 است که با استفاده از نمونه گیری هدفمند، 53 مقاله انتخاب شد. برای یافتن مقالات از کلمات کلیدی مانند داستان سرایی دیجیتال، سواد اطلاعاتی، آموزش الکترونیک به صورت تنهایی و ترکیبی استفاده شد. معیارهای ورودی شامل اعتبار منابع، دسترسی و سال چاپ آن ها در بازه زمانی مشخص بود. جمع آوری اطلاعات از طریق مطالعه مقالات و تا رسیدن به اشباع انجام شد. یافته ها: ابتدا 53 مضمون پایه از متون استخراج شد. سپس مضامین به گروه های بزرگ تر تقسیم شدند و با عنوان مضامین سازنده مشخص شدند. در ادامه، 14 مضمون سازنده و در نهایت 7 مضمون اصلی (یادگیری-یادآوری، مهارت های کلامی–اجتماعی، مهارت های روان شناختی، انطباق پذیری فردی-فرهنگی، خلاقیت، گسترش سواد و عوامل علی) شناسایی شدند. نتیجه گیری: از یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که داستان سرایی دیجیتال نقش مهمی در یادگیری الکترونیک و همچنین گسترش انواع سواد دارد و می تواند به عنوان یک ابزار در گسترش سواد اطلاعاتی نقش مهمی داشته باشد.

این مقاله بخشی از نتیجه پژوهشی را ارائه می کند که با هدف تبیین نقش سواد و مهارت دیجیتال و دسترسی انگیزشی در رابطه بین دسترسی فیزیکی به رایانه و اینترنت و استفاده متداول از رایانه و اینترنت انجام شده است. مفهوم شکاف دیجیتالی از سطح دسترسی فیزیکی به فناوری اطلاعات و ارتباطات به سطح فراهم بودن امکان استفاده متداول و روزمره از فناوری اطلاعات و ارتباطات برای طیف گسترده ای از نیازمندی ها گسترش یافته است ولی در ایران محدود پژوهش های صورت گرفته در سطح دسترسی فیزیکی بوده است. برای جمع آوری داده نیز ابزار پرسشنامه استفاده شده و تحلیل ها با روش معادلات ساختاری و با نرم افزار آموس انجام شده و فرضیه های پژوهش مورد آزمون قرار می گیرند. برخی از نتایج نشان می دهند که بین دسترسی فیزیکی به رایانه و اینترنت و دسترسی انگیزشی به این فناوری ها همبستگی مثبت و معنادار وجود دارد، یعنی هرچه دسترسی بیشتر باشد انگیزه برای استفاده بیشتر افزایش می یابد. همچنین نتایج تاثیر مثبت و معنادار دسترسی فیزیکی به رایانه و اینترنت را بر سواد و مهارت دیجیتالی، و بر استفاده متداول از این فناوری ها نشان می دهند. یعنی با افزایش دسترسی فیزیکی، سواد و مهارت دیجیتالی و استفاده متداول افراد از این فناوری ها افزایش می یابد. نتایج همچنین نشان می دهند که دسترسی انگیزشی به فناوری های ارتباطی و اطلاعاتی از قبیل رایانه و اینترنت بر سواد و مهارت دیجیتالی افراد تاثیر معنادار دارد، یعنی هرچه انگیزه افراد برای دسترسی به، و استفاده از فناوری های ارتباطی و اطلاعاتی بیشتر باشد، سواد و مهارت دیجیتالی افراد افزایش می یابد. سواد و مهارت دیجیتالی در رابطه بین دسترسی فیزیکی به رایانه و اینترنت، و استفاده متداول از این فناوری ها نقش تعدیل گر را ایفا می کند، یعنی میزان استفاده متداول افراد دارای سواد و مهارت دیجیتالی بالا از رایانه و اینترنت حتی در صورتی که که دارای دسترسی فیزیکی کمی هم باشند، بیشتر از افرادی است که سواد و مهارت دیجیتالی پایینی دارند.

پیشینه و اهداف: در قرن بیست و یکم، فناوری نقش مهمی در تنظیم سبک زندگی جامعه دارد. به دلیل پیشرفت سریع فناوری در رایانه، اینترنت و تلفن های هوشمند، زندگی مردم تحت سلطه یک محیط اطلاعاتی است. فناوری اطلاعات و ارتباطات شاخه خاصی از فناوری اطلاعات است که دسترسی به اطلاعات را تسهیل می کند. فناوری اطلاعات و ارتباطات می تواند به بهبود تجارب تدریس معلمان و آماده سازی آن ها برای خواسته های قرن 21 کمک کند. به منظور اثربخشی در استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات، معلمان ملزم به داشتن مهارت های آموزشی خودکارآمدی کافی هستند. خودکارآمدی فناوری اطلاعات و ارتباطات مفهومی است که فرد باور دارد که توانایی استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات را برای وظایف خاص دارد. مهارت های سواد اطلاعاتی و سواد دیجیتالی برای اینکه معلمان توانایی خود را در استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات توسعه دهند، مورد نیاز است. با این ملاحظات، در این پژوهش رابطه بین سواد اطلاعاتی و سواد دیجیتالی معلمان پیش از خدمت و توانایی آنها در استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات برای اهداف یادگیری بررسی شده است.روش ها : این پژوهش از طرح تحقیق پیمایشی، جمع آوری داده ها از طریق پرسشنامه آنلاین و تحلیل داده ها از طریق تحلیل عاملی تأییدی بهره برده است. برای جمع آوری داده ها، یک نظرسنجی آنلاین مشتمل بر دو پرسشنامه، در بین دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان زنجان در سال 1402 انجام شد. یکی از پرسشنامه ها توسط پینتو و مارکاوسکایت تدوین گردیده و روایی و پایایی آن تایید شد، در حالی که پرسشنامه دوم از چارچوب مرجع جهانی مهارت های سواد دیجیتال گرفته شده است. شرکت کنندگان از میان گروه های مورد مطالعه با شیوه نمونه گیری خوشه ای طبقه ای گزیده شدند و از مجموع 1700 دانشجومعلم در دو پردیس دانشگاه فرهنگیان زنجان (الزهرا و شهید بهشتی)، 313 دانشجومعلم به عنوان نمونه انتخاب شدند که طبق جدول مورگان کفایت لازم برای نمایندگی جامعه مذکور را دارد. داده های نظرسنجی با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی (CFA) برای بررسی رابطه بین متغیرهای نهفته تجزیه و تحلیل شد. برای ارزیابی چارچوب پیشنهادی از مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) نیز استفاده شده است.یافته ها: نتایج تحلیل CFA و SEM نشان داد که ادراک دانشجومعلمان از سواد اطلاعاتی، تأثیر مستقیم و مثبتی بر درک آنها از سواد دیجیتال دارد. همچنین یافته ها نشان داد که سواد اطلاعاتی دانشجومعلمان تأثیر مستقیم و مثبتی بر اعتماد به نفس آن ها در استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات برای تدریس دارد (خودکارآمدی). علاوه بر این، این مطالعه نشان داد که سواد دیجیتال ادراک شده دانشجومعلمان نیز تأثیر مستقیم و مثبتی بر اعتماد به نفس آن ها در بهره گیری از فناوری اطلاعات و ارتباطات برای تدریس دارد. با این حال، در مقایسه با سواد دیجیتال ادراک شده، سواد اطلاعاتی ادراک شده تأثیر قوی تری بر خودکارآمدی ICT دانشجومعلمان در هنگام تدریس دارد.نتیجه گیری: نتایج این مطالعه اهمیت اولویت دهی دانشجومعلمان به توسعه مهارت های سواد اطلاعاتی و همچنین مهارت های سواد دیجیتال را نشان می دهد، زیرا ارتباط تنگاتنگی با خودکارآمدی بالاتر در فناوری اطلاعات و ارتباطات در میان دانشجو معلمان در حین تدریس دارند. . همچنین نیاز به آموزش معلمان و برنامه های توسعه حرفه ای با تمرکز بر افزایش سواد اطلاعاتی و سواد دیجیتال را متذکر می گردد؛ زیرا این سوادها پتانسیل بهبود خودکارآمدی ICT دانشجومعلمان را در تدریس و استفاده بیشتر از فناوری اطلاعات و ارتباطات در محیط های آموزشی دارند.

پیشینه و اهداف: در عصر دیجیتال، سواد فقط مهارت های فردی را در برنمی گیرد، بلکه شامل مجموعه ای از کنش های اجتماعی در فضای واقعی یا دیجیتال است که از فناوری های جدید و دیجیتالی برای برقراری ارتباط استفاده می کند. بنابراین، در تکمیل مبحث سواد رسانه ای، نوع جدیدی از سواد به نام سواد دیجیتالی مطرح شده است؛ چرا که دانش آموزان برای استفاده حداکثری از شبکه های اجتماعی، مشارکت در اقتصادهای پسا صنعتی و ایفای نقش شهروند جهانی نیازمند مجموعه ی کاملی از سواد ها هستند. از این رو، سواد دیجیتال به عنوان یکی از سوادهای جدید و چند بعدی، بهترین و مفیدترین رویکرد برای درک چشم انداز دنیای در حال تغییر است و نمی توان آن را از آموزش جدا کرد و لازم است زمینه های توسعه ی آن در بین دانش آموزان به خصوص در دوره ی ابتدایی فراهم شود؛ زیرا یادگیری های دوره ی کودکی، پایه و اساس تمام آموزش های بعدی است. در واقع، شناخت ابعاد و توسعه ی سواد دیجیتال در میان دانش آموزان، پاسخی برای رویارویی با چالش­های عصر دیجیتال است. در این راستا، هدف از انجام این پژوهش شناسایی ابعاد سواد دیجیتال برای دانش آموزان دوره ی ابتدایی است.روش ها : روش تحقیق حاضر از لحاظ هدف، از نوع کاربردی و روش انجام آن، به شیوه ی ترکیبی (کیفی و کمّی) است به طوری که در شناسایی ابعاد سواد دیجیتال برای دانش آموزان دوره ی ابتدایی، از روش کیفی سنتز پژوهی و در اعتبارسنجی ابعاد شناسایی شده از روش توصیفی با تکنیک دلفی استفاده شده است. جامعه ی آماری بخش کیفی این پژوهش شامل تمام کتاب ها، مقالات، پایان نامه های ارشد، رساله های دکتری است که در فاصله ی زمانی 2014 تا 2023 با موضوع سواد دیجیتال دانش آموزان دوره ی ابتدایی به چاپ رسیده اند. نمونه ی آماری با روش هدفمند و معیار مدار 36 سند تعیین شد. در بخش کمی نیز، 17 نفر از متخصصان به صورت هدفمند از جامعه ی آماری متخصصان علوم تربیتی و تکنولوژی آموزشی و معلمان دوره ی ابتدایی به عنوان نمونه، انتخاب شدند. به منظور جمع آوری داده ها و اطلاعات و تحلیل یافته ها در شناسایی ابعاد سواد دیجیتال دانش آموزان، فرآیند کدگذاری نظری در سه مرحله ی کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی استفاده شد. در این مرحله، برای اطمینان از نحوه کدگذاری ها، علاوه بر تکنیک خودبازبینی، از دونفر از متخصصان حوزه ی سواد دیجیتال جهت کدگذاری مجدد یافته ها، استفاده شد. جهت اعتبارسنجی ابعاد شناسایی شده، با استفاده از پرسشنامه ی محقق ساخته، ارزیابی داده های حاصل از نظرخواهی با فرمول کندال انجام گرفت.یافته ها: پس از تجزیه و تحلیل داده های استخراج شده، به کمک نرم افزار مکس کیودا11، نمودار کدگذاری ترسیم شده است. براساس نتایج به دست آمده در فرآیند کدگذاری، در مرحله ی کدگذاری باز، 66 کد استخراج شده بود که در مرحله ی کدگذاری محوری، 13 مقوله ی فرعی از آن ها به دست آمده است و در نهایت در کدگذاری انتخابی، پس از سنتز مفاهیم و مقوله های فرعی چهار بعد عملیاتی، انتقادی، فرهنگی، انتقالی برای دانش آموزان دوره ی ابتدایی در سواد دیجیتال شناسایی شده اند. نتایج به دست آمده از پژوهش حاکی از آن است که می توان برای سواد دیجیتال دانش آموزان دوره ی ابتدایی چهار بعد عملیاتی، انتقادی، فرهنگی، انتقالی درنظر گرفت که هر کدام از این ابعاد دارای مولفه هایی است که با ویژگی های سنی و نیازهای آن ها تناسب دارد. بعد عملیاتی شامل سواد فنی، سواد محتوای دیجیتال، سواد اطلاعاتی است. بعد انتقادی، شامل مولفه های سواد رسانه ای و سواد انتقادی است. بعد فرهنگی، مولفه های مشارکت دیجیتال، سواد اجتماعی، اخلاق دیجیتال و ایمنی دیجیتال را در بر می گیرد و در بعد چهارم، خلاقیت و نوآوری دیجیتال، حل مسأله، سرگرمی دیجیتال و هوش دیجیتال مولفه های بعد انتقادی هستند. در بخش اعتبارسنجی از نظر متخصصان، مقدار w در ضریب هماهنگی کندال (658/0) به دست آمده است که نشان می دهد شصت وپنج درصد هماهنگی بین دیدگاه ها وجود دارد، بنابراین ابعاد شناسایی شده، مورد تأیید متخصصان است.نتیجه گیری: در این پژوهش، ابعاد سواد دیجیتال برای دانش‎ آموزان دوره ی ابتدایی با توجه به ویژگی ها و نیازهای آن ها و بر اساس مطالعه ی تجارب کشورهای پیشرو در توسعه سواد دیجیتال برای کودکان، شناسایی شد که تعادل بین محافظت در برابر خطرات آنلاین و پرورش فرصت های دیجیتال را به خوبی نشان می دهد و می تواند راهنمایی برای توسعه ی سیاست­ها و برنامه­های درسی مرتبط با سواد دیجیتال در بین دانش آموزان دوره ی ابتدایی ایران باشد.

زمینه و هدف: گسترش خدمات دیجیتالی و توسعه فن آوری، اطلاعات منابع دیجیتال از جمله تلفن همراه و اینترنت را به منابع مهم اطلاعاتی و دریافت خدمات سلامت برای جامعه تبدیل نموده است. استفاده درست از این منابع برای جستجو و به ­کارگیری اطلاعات سلامت نیاز به سواد سلامت دیجیتال یا الکترونیک دارد که برآوردها حاکی از سطح ناکافی آن در جامعه است. از این رو ارتقای سواد سلامت دیجیتال در شرایط فعلی یکی از اولویت ­های نظام سلامت می ­باشد. روش: در این مقاله مروری گستره­ ای، پایگاه ­های علمی معتبر به زبان ­های انگلیسی و فارسی با کلمات کلیدی «سلامت دیجیتال» یا «سلامت الکترونیک» طی ده سال اخیر مورد جستجو قرار گرفته و مقالاتی که راهکارهای مشخصی را برای ارتقای سواد سلامت دیجیتال ارائه کرده بودند، بررسی شدند. یافته ­ها: در منابع موجود، راهبردهای زیر برای ارتقای سواد سلامت دیجیتال پیشنهاد گردید. جلب اعتماد عمومی، برنامه ­ریزی چندبعدی و چندبخشی حاکمیتی، تأمین مالی به هنگام و براساس اولویت ­ها، ارایه خدمات دیجیتال جامع، استفاده از ظرفیت رسانه ­ها، تولیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بر سلامت دیجیتال، استفاده ظرفیت نهادهای مردمی برای ارتقای سواد دیجیتال. نتیجه­گیری: سلامت دیجیتال می­ تواند ابزار مهمی برای ارتقای سلامت جامعه و دسترسی به پوشش همگانی سلامت باشد. برای استفاده بهینه ازظرفیت باید برای ارتقای سواد سلامت دیجیتال با برنامه ریزی هدفمند و جلب مشارکت مردم و ارائه ­کنندگان خدمات سلامت با در نظر گرفتن هم­ بافت، نیازها و ظرفیت ­های کشور در این عرصه اقدام کرد.

با توجه به افزایش روزافزون حجم اطلاعات در دنیای کنونی و ضرورت استفاده از تصاویر در حوزه های مختلف، اهمیت سواد بصری بر کسی پوشیده نیست. به دلیل افزایش حجم منابع اطلاعاتی لازم است اطلاعات در قالب تصویر انتخاب شوند. هدف اصلی پژوهش بررسی تأثیر روش توصیف تصاویر دیجیتال بر سواد بصری دانشجویان است. روش پژوهش نیمه آزمایشی و طرح آن به صورت پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل است. در این طرح ابتدا سواد بصری گروه آزمایش و گواه (11 نفر در گروه آزمایش و 11 نفر در گروه گواه) به وسیله پیش آزمون سنجیده شد و سپس، گروه آزمایش تحت آموزش قرار گرفته و طی 9 جلسه 30 دقیقه ای از طریق تصاویر، آموزش دریافت کردند. تصاویر مورد استفاده در این پژوهش از سایت های «گتی­ایمیجز» و «فلیکر» انتخاب شد. برای گردآوری داده‎های پژوهش از پرسشنامه سواد بصری استفاده شد و تجزیه و تحلیل داده‎ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (مانکوا) انجام گرفت. با توجه به یافته ها می توان دریافت که میانگین مؤلفه های سواد بصری در پس آزمون گروه آزمایش به نسبت گروه گواه افزایش قابل توجهی داشته و سطح معناداری هر یک در تحلیل کوواریانس کمتر از 05/0 است که نشان از پیشرفت آن ها در گروه آزمایش است. در نتیجه، می توان گفت که روش توصیف تصاویر دیجیتال بر سواد بصری دانشجویان و مؤلفه هایش تأثیر مثبت و معناداری دارد. افراد باید بتوانند پیام های موجود در تصاویر را درک و پیام های تصویری را ایجاد کنند. بنابراین، باید سعی شود در نظام آموزشی که مبتنی بر شیوه های سنتی است، تغییراتی ایجاد کرد و سواد بصری را به دانشجویان آموزش داد تا بتوانند مفاهیم را درک کنند و یادگیری خود را افزایش دهند.

1. مقدمه امروزه، بدون آگاهی از کاربرد فناوری های نوین اطلاعاتی بسیاری از فعالیت های روزمره زندگی با چالش اساسی مواجه خواهد شد. بنابراین، دولت ها در سراسر جهان می کوشند تا در راستای ارتقای سواد دیجیتال، سیاست ها و برنامه هایی را تدوین کنند. در ایران نیز دولت به منظور ارتقاء سواد دیجیتال، اقدام به سیاست گذاری و تهیه برنامه های کلان دیجیتال نموده است. با این حال، با توجه به نقش کلیدی سکونتگاه های روستایی در تأمین امنیت غذایی پایدار سرزمین تاکنون کمتر در اسناد سیاستی کشور به ارتقاء سواد دیجیتال پرداخته شده است. در این میان، روستاییان در ایران با محدودیت دسترسی فیزیکی به رایانه و اینترنت مواجه اند و قادر به استفاده مناسب از ابزارهای دیجیتال در زندگی روزمره خود نمی باشند. این امر منجر به پیدایش شکاف دیجیتال شهری-روستایی در مقیاس سرزمینی شده است. از سوی دیگر، سطح پایین مهارت های دیجیتال در خانوارهای روستایی به واپس ماندگی مناطق روستایی از تحولات توسعه ای دامن زده است. نتیجه این امر، بروز چالش هایی نظیر لطمه وارد آمدن به مشاغل روستاییان در هنگام وقوع بلایای طبیعی، کاهش درآمد، مهاجرت بی رویه روستایی-شهری و مواردی از این قبیل است. با توجه به اینکه در آستانه هزاره سوم هنوز توسعه پایدار و امنیت غذایی از مهم ترین چالش های جهانی محسوب می شوند، این امر توسعه کشاورزی در مناطق روستایی را که بستر انجام فعالیت های کشاورزی محسوب می شوند، با چالش های گسترده روبه رو کرده است . لذا، می بایست توجه بیشتری به توسعه مهارت های فناوری دیجیتال در سکونتگاه های روستایی مبذول شود. بنابراین، تحقیق حاضر با هدف تحلیل نظام سیاست گذاری سواد دیجیتال روستایی کشور ایران انجام شده است. 2. مبانی نظری تحقیق با وجود آنکه ادبیات موجود پیرامون سواد دیجیتال از نظر تعاریف و طبقه بندی غنی است، اما به دلیل میان رشته ای این موضوع، در میان اندیشمندان در زمینه ارائه تعریف واحد از مفهوم سواد دیجیتال اجماع نظر وجود ندارد. به طورکلی، سواد دیجیتال به معنای مهارت استفاده از کامپیوتر به صورت مناسب دانسته شده است که شامل توان استفاده از نرم افزارها، استفاده از مرورگر وب و موتورهای جستجوگر اینترنت و ایمیل می گردد. در این راستا، هدف سواد دیجیتال را می توان، توانمند ساختن افرادی که قادر به یادگیری و استفاده از ابزارهای دیجیتال برای حل مشکلات هستند دانست. بنا بر تعریف پنل بین المللی سوادآموزی و فناوری اطلاعات و ارتباطات، سواد دیجیتالی به عنوان استفاده از فناوری های دیجیتال و ابزارها یا شبکه های ارتباطی به منظور دسترسی، مدیریت، یکپارچه سازی، ارزیابی و تولید اطلاعات به منظور به-کارگیری در یک جامعه دانشی است که شامل نوعی توانایی مداوم از مهارت های زندگی روزمره تا مزایای تحول آفرین مهارت های دیجتال و فناوری اطلاعات از جمله: توانایی دسترسی، مدیریت، یکپارچه سازی، ارزیابی، تولید اطلاعات و دسترسی به اینترنت می شود. از این رو، در ادبیات آکادمیک عصر دیجیتال امروزی، بر نقش مهارت های دیجیتال و فناوری های اطلاعات و ارتباطات در توسعه جوامع و ایجاد تغییرات متعدد اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و محیطی تأکید بسیاری شده است. 3. روش شناسی تحقیق تحقیق حاضر با هدف تحلیل نظام سیاست گذاری سواد دیجیتال روستایی در ایران انجام شده است. لذا، به لحاظ روش، اسنادی-تحلیلی است و با استفاده از رویکرد استقرایی به تحلیل متون دیجیتال کشور به کمک روش مطرح شده توسط برگ (2001) پرداخته شد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل پنج سند مرتبط با فناوری های دیجیتال اطلاعات و ارتباطات است که به صورت هدفمند انتخاب گردید. 4. یافته های تحقیق بر اساس تحلیل اسناد دیجیتال کشور با استفاده از روش برگ، چهار محور اساسی شامل "تربیت نیروی انسانی متخصص"، "توسعه فرهنگی مهارت های دیجیتال"، "سیاست های اقتصاد دیجیتالی"، "توسعه زیرساخت های نرم افزاری و سخت افزاری دیجیتال" ضمن پوشش دادن طیف فراگیری از عوامل، مهم شناخته و ارائه شده اند. همچنین، با بررسی مؤلفه های سواد دیجیتال در پنج برنامه راهبردی کشور مشخص شد که در برنامه راهبردی فضای مجازی کشور (1397-1404) با وجود در نظرگیری اقداماتی در ابعاد مختلف از جمله صنعت، حوزه کسب و کار، خدمات، منابع انسانی، سبک زندگی، به مهارت های دیجیتال روستایی خصوصاً مشاغل بخش کشاورزی اشاره نشده است. در زمینه نقشه راه تحول دیجیتال کشور، با وجود اینکه بر لزوم توسعه سواد عمومی دیجیتال در سطح کشور تأکید شده، اما عمده توجه آن بر سکونتگاه های شهری بوده است و در آن توجهی بر هیچ یک از مؤلفه های سواد دیجیتال روستایی نشده است. در سایر سندهای مورد بررسی از جمله سند راهبردی تحول دیجیتال، سند راهبردی ارتباطات و فناوری اطلاعات در برنامه ششم توسعه (1395-1399) و سند گزارش عملکرد وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات (1398)، به طور جداگانه به برخی مؤلفه های سواد دیجیتال مانند اشتغال زایی بر اساس توانمندی ها، دسترسی بهتر به بازارهای فروش و افزایش قدرت بازاریابی الکترونیک محصولات، تسهیل روند انتقال نتایج علمی به کشاورزان، دسترسی به خدمات الکترونیک نوین پستی، آموزشی، کشاورزی، بانکی، سلامت، اطلاع از اخبار بهنگام روستایی و توانمندسازی نیروی کار روستایی تأکید شده و به سایر مؤلفه های مهارت و سواد دیجیتالی روستایی در متن برنامه های کشور توجهی نشده است. 5. بحث و نتیجه گیری با بررسی اسناد تحول دیجیتال کشور مشخص شد که دو نهاد "شورای عالی فضای مجازی" و "وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات" از نقش برجسته ای در فرآیند سیاست گذاری دیجیتال کشور برخوردارند و در این زمینه برنامه های متفاوتی را تهیه نموده اند. به طور کلی، با بررسی محتوای کیفی اسناد تحول دیجیتال کشور مشخص شد که 3 سند راهبردی فضای مجازی (1397)، سند راهبردی تحول دیجیتال (1399) و نقشه راه تحول دیجیتال ایران (1400) با رویکرد توسعه پیشرفت دیجیتال در سطح ملی و نادیده انگاری به مناطق روستایی تدوین شده اند و تنها در متن سند راهبردی ارتباطات و فناوری اطلاعات در برنامه ششم توسعه (1399) و سند عملکرد وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات (1398) به توسعه خدمات و فناوری های اطلاعات و ارتباطات دیجیتال در مناطق روستایی اشاره شده است و در کل، موضوع ارتقای سواد دیجیتال در مناطق روستایی تا حد زیادی از دید سیاست گذاران کشور پنهان مانده است. لذا، در متون و برنامه های نظام سیاست گذاری کشور خلأ بزرگی در زمینه سواد دیجیتال روستاییان وجود دارد. در واقع، از آنجا که ترویج، آموزش و تحقیق، امروزه نقش بسیار مهمی در توسعه کشاورزی ایفا می نمایند، هر گونه تحول در بخش کشاورزی نیازمند تحول در فرآیند تولید و انتقال تکنولوژی است. لذا، می بایست متولیان فناوری ارتباطات کشور توجه بیشتری بر ترویج استفاده از فناوری های دیجیتال در نواحی روستایی مبذول نمایند.

هدف این پژوهش شناسایی و تحلیل راهبردهای آموزش سواد دیجیتال در راستای تحقق عدالت آموزشی در نظام آموزش رسمی ایران است. این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. داده ها از طریق 23 مصاحبه نیمه ساختاریافته با متخصصان حوزه آموزش دیجیتال، سیاست گذاران آموزشی، و معلمان مجرب در شهر تهران گردآوری شد. نمونه گیری به صورت هدفمند انجام گرفت و مصاحبه ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. برای تحلیل داده ها از نرم افزار NVivo بهره گرفته شد. یافته ها منجر به استخراج سه مقوله اصلی شامل «سیاست گذاری و راهبردهای کلان»، «توانمندسازی مدرسه و معلمان»، و «حمایت از یادگیرندگان» شد. در سطح زیرمقوله ها، مواردی مانند تدوین سیاست های عدالت محور، طراحی نظام ارزیابی، آموزش مهارت های دیجیتال به معلمان، تجهیز زیرساخت مدارس، حمایت روانی از معلمان، تأمین دسترسی برابر دانش آموزان، تولید محتوای بومی و آموزش یادگیری خودراهبر شناسایی شدند. نقل قول های شرکت کنندگان حاکی از وجود فاصله زیاد میان وضعیت مطلوب و وضعیت موجود در زمینه عدالت دیجیتال است. تحلیل راهبردهای آموزش سواد دیجیتال نشان می دهد که تحقق عدالت آموزشی نیازمند سیاست گذاری یکپارچه، همکاری بین بخشی، توانمندسازی معلمان، و حمایت هدفمند از یادگیرندگان است. این نتایج می تواند به سیاست گذاران و برنامه ریزان آموزشی در طراحی برنامه های عادلانه و فراگیر کمک نماید.